رنگ اکریلیک چیست؟ بررسی ترکیبات، انواع و کاربردها

رنگ اکریلیک چیست و چرا در دهه های اخیر هم روی دیوار خانه ها دیده می شود و هم روی بوم نقاشان؟ پاسخ در همان رزین اکریلیک است که پایه این رنگ را می سازد. از دیوارهای داخلی خانه و فضاهای اداری تا پارچه، کاغذ و خمیر، کمتر پوششی به اندازه آن در کاربردهای متفاوت به کار می رود.

اگر می خواهید بدانید رنگ اکریلیک چیست و چه کاربردی دارد، در ادامه از ترکیب و انواع تا شرایط اجرا و مقایسه با رنگ های دیگر را مرور می کنیم.

رنگ اکریلیک چیست و از چه ترکیباتی ساخته می شود؟

رزین های اکریلیک نقش ماده اتصال دهنده را دارند و به رنگدانه اجازه می دهند روی سطح بچسبد و پوششی یکنواخت بسازد. این رزین ها دو گروه اند: پایه آب که با آب رقیق می شود، و پایه حلال نفتی که حلال های شیمیایی مخصوص می خواهد.

غلظت بالا از ویژگی های فیزیکی این رنگ است و همین، آن را برای ایجاد بافت روی سطح مناسب می کند. نوع پایه آب سریع خشک می شود، بوی کمی دارد و ابزارش بلافاصله پس از کار با آب شسته می شود. مات، نیمه مات و براق سه شکل رایج آن اند و نوع مات ممکن است قابلیت شست وشو و استحکام کمتری داشته باشد.

فرمول های مناسب در برابر نور خورشید و اشعه فرابنفش مقاومت خوبی نشان می دهند و عمر پوشش را بالا می برند. جالب است که این رنگ ابتدا در صنعت خودروسازی به کار رفت، چون دوام و درخشندگی داشت؛ نقاشان بعدها سراغش آمدند.

انواع رنگ آکریلیک ساختمانی و کاربرد آن

در ساختمان، تقسیم بندی اصلی بر اساس محل مصرف است. رنگ های داخلی برای دیوار خانه، راهرو، فضاهای اداری و آموزشی طراحی شده اند، و رنگ های خارجی فرمولی تخصصی تر دارند تا در شرایط آب وهوایی گوناگون دوام بیاورند. رنگ ترافیک که برای خط کشی خیابان ها به کار می رود، معمولا از رزین پایه حلال نفتی بهره می برد.

انتخاب میان انواع براق و مات هم به کاربری فضا برمی گردد. نوع براق برای آشپزخانه و سرویس بهداشتی، یعنی جاهایی که شست وشوی مکرر لازم است، گزینه بهتری است.

رنگ اکریلیک ساختمان چیست و روی کدام سطوح اجرا می شود؟

سطوح گچی، سیمانی، آجری و صفحات کناف همه با این رنگ پوشش داده می شوند. در محیط های مرطوب هم اگر فرمول مناسب انتخاب شود، نسخه پایه آب مقاومت بیشتری در برابر پوسته شدن و قارچ دارد. بسیاری از فرمول ها قابل شست وشو اند، هرچند میزان آن به محصول بستگی دارد، و مقاومت مناسب در برابر سایش هم از امتیازهای آن است.

برای نمای بیرونی باید حتما محصول مخصوص فضای بیرون خرید، زیرا فرمول داخلی برای شرایط آب وهوایی بیرون ساخته نشده است.

پرایمر رنگ اکریلیک چیست

پرایمر یا زیرسازی چسبندگی رنگ را بهتر می کند، به ویژه روی سطحی که جذب بالایی دارد یا بسیار صاف و صیقلی است. سطح گچی تازه را حدود 30 روز بگذارید خشک شود. پس از خشک شدن گچ، نمک های محلول ممکن است شوره بسازند و این شوره باید پیش از پرایمر پاک شود.

شرایط اجرا: رنگ اکریلیک در تابستان و زمستان

شرایط محیطی روی کیفیت نهایی اثر مستقیم دارد. دمای 10 تا 35 درجه سانتی گراد و رطوبت نسبی کمتر از 80 درصد برای اجرا مناسب است، چه در تابستان و چه در زمستان.

در تابستان زیر تابش مستقیم خورشید رنگ نزنید و اگر احتمال بارندگی در 4 ساعت آینده هست، کار را به روز دیگری بسپارید. ساعت های اول صبح یا اواخر بعدازظهر زمان بهتری است، چون دما و تابش کمتر است.

در زمستان رنگ نباید یخ بزند. قوطی ها را در فضای گرم و دور از یخبندان نگه دارید.

پیشنهاد ما: اگر دیوار نمای ساختمان است، فقط محصول مخصوص فضای بیرون بخرید و کار را به روز بدون بارش بسپارید؛ اگر محیط مرطوب است، پیش از خرید از فروشنده بپرسید فرمول برای رطوبت طراحی شده یا نه.

نحوه اجرای رنگ اکریلیک روی دیوار

آماده سازی سطح پیش از رنگ آمیزی

گردوغبار، روغن و لکه ها را پاک کنید، ترک و سوراخ ها را ترمیم کنید و سطح بسیار صاف را در صورت نیاز سنباده بزنید. سطح بتنی و سیمانی هم حدود 30 روز پیش از رنگ آمیزی باید خشک شود و گریس یا روغن روی آن با شست وشو و حلال پاک شود.

برای شوره گچ، می توان حدود 0.5 کیلوگرم سرکه خانگی را در یک گالن آب حل کرد؛ بعد اثر سرکه را با آب بشویید و بگذارید سطح کاملا خشک شود.

اشتباه های رایج در اجرا

• اجرا روی سطح خیس: رنگ های داخلی و خارجی نباید روی سطح خیس اجرا شوند.
• قلم مو روی سطح صاف: روی سطح صاف و صیقلی ممکن است رد قلم مو بماند.
• هم نزدن رنگ: پیش از مصرف باید کاملا هم زده شود.

برای اجرا غلتک، قلم مو یا پمپ رنگ پاش بدون هوا مناسب است. اگر لایه اول خوب نپوشاند، لایه دوم می زنند. رنگی که روی لباس ریخته، باید بلافاصله با آب گرم و صابون شسته شود؛ پس از خشک شدن پاک کردنش تقریبا غیرممکن است.

رنگ اکریلیک روغنی چیست؟ تفاوت با رنگ روغنی و پلاستیک

در مقایسه با رنگ روغنی آلکید که همان رنگ سنتی پایه روغن است، این رنگ سریع تر خشک می شود، بوی کمتری دارد و با آب تمیز می شود. در عوض رنگ روغنی ممکن است براقیت و مقاومت مکانیکی بیشتری بدهد. به همین دلیل نوع پایه آب کم کم در ساختمان جای رنگ های روغنی آلکید را گرفته است.

تفاوت با رنگ پلاستیک هم در پایه رزینی است، و اکریلیک معمولا در برابر نور خورشید و اشعه فرابنفش بهتر ایستادگی می کند. از نظر محیط زیست، پایه آب با ملاحظات محیطی سازگارتر است چون حلال آلی فرار کمتری دارد. در کاربردهای صنعتی که مقاومت شیمیایی بسیار بالا می خواهند، همیشه بهترین گزینه نیست.

سوالات متداول

رنگ اکریلیک چیست و چه کاربردی دارد؟

رنگی بر پایه رزین اکریلیک است که از دیوار داخلی، راهرو و فضای اداری تا نقاشی روی پارچه، کاغذ و کفش کاربرد دارد. قدرت پوشانندگی بالا و مقاومت در برابر سایش از ویژگی های اصلی آن است. انعطاف پذیری هم باعث می شود روی خمیر و کفش جواب بدهد، و نسخه ساختمانی روی گچ، سیمان، آجر و کناف اجرا می شود.

حلال رنگ اکریلیک چیست؟

نوع پایه آب با آب رقیق می شود، ولی پایه حلال نفتی به حلال های آلی نیاز دارد. انتخاب حلال اشتباه به کیفیت رنگ آسیب می زند، پس پیش از رقیق کردن نوع محصول را بررسی کنید. پس از پایان کار هم ابزار پایه آب را بلافاصله با آب بشویید تا رنگ روی آن سفت نشود.

مادر رنگ اکریلیک چیست؟

مادررنگ ماده ای رنگ دهنده است که برای تغییر رنگ یا ساخت رنگ دلخواه به رنگ اضافه می شود. حتما باید مادررنگ مخصوص اکریلیک باشد؛ مادررنگ پلاستیک یا روغنی برای آن توصیه نشده است، چون ممکن است با فرمول ناسازگار باشد.